BLOG
TOPLAM 26 MAKALE

Akut Böbrek Hasarı

Akut böbrek hasarı (ABH),böbreklerinizin aniden düzgün çalışmayı bıraktığı durumdur. Akut böbrek hasarlı çoğu hasta tam olarak iyileşir.
Akut Böbrek Hasarı

Akut Böbrek Hasarı Nedir?

Akut böbrek hasarı (ABH), böbreklerinizin aniden düzgün çalışmayı bıraktığı durumdur. Minimal böbrek fonksiyon kaybından tam böbrek yetmezliğine kadar değişebilir.

ABH normalde başka bir ciddi hastalığın komplikasyonu olarak ortaya çıkar. Adından da anlaşılacağı gibi, böbreklere fiziksel bir darbenin sonucu oluşmaz. Bu tür böbrek hasarı genellikle başka rahatsızlıklardan rahatsız olan yaşlı kişilerde görülür ve böbrekler de etkilenir.

Akut böbrek hasarı (ABH)'nin erken tespit edilmesi ve derhal tedavi edilmesi önemlidir.

Hızlı tedavi olmazsa vücutta anormal seviyelerde tuz ve kimyasal birikebilir ve bu da diğer organların düzgün çalışma yeteneğini etkiler. Böbrekler tamamen işlevsiz kalırsa, hastanın geçici olarak diyalize girmesi gerekebilir veya ölüme yol açabilir.

Akut Böbrek Hasarının Belirtileri

Akut böbrek hasarı belirtileri şunlardır;

  • Hasta hissetmek veya hasta olmak,
  • İshal,
  • Dehidrasyon,
  • Normalden daha az işemek,
  • Bilinç bulanıklığı, konfüzyon,
  • Uyuşukluk.

Böbrek yetmezliğini tamamen yerleşmese bile ABH'nın ciddiye alınması gerekir.

Tüm vücuda etki eder, bazı ilaçların vücut tarafından işlenme şeklini değiştirir ve bazı mevcut hastalıkları daha ciddi hale getirebilir. ABH, böbreklerin uzun bir süre boyunca kademeli olarak işlevini kaybettiği kronik böbrek hastalığından farklıdır.

Kimler akut böbrek hasarı riski altındadır?

Aşağıdaki durumlarda akut böbrek hasarı (ABH) olma olasılığınız daha yüksektir:

  • 65 yaş ve üzeriyseniz,
  • Zaten yerleşik bir böbrek probleminiz varsa,
  • Diabet, kalp yetmezliği gibi uzun süreli bir hastalığınız varsa,
  • Susuz kaldıysanız veya sıvı alımınızı bağımsız olarak sürdüremiyorsanız,
  • İdrar yolunuzda bir tıkanma var (veya bu risk altında iseniz),
  • Şiddetli enfeksiyon varsa (zatürre, Covid pnömonisi gibi),
  • NSAID (ağrı kesiciler) veya ACE inhibitörleri veya diüretikler gibi tansiyon ilaçları dahil olmak üzere belirli ilaçlar kullanıyorsanız, (diüretikler genellikle böbrekler için faydalıdır, ancak kişi susuz kaldığında veya ciddi bir hastalıktan muzdarip olduğunda aksine problem yaratabilir).

Akut Böbrek Hasarının Nedenleri

Akut böbrek hasarı (ABH) vakalarının çoğu, genellikle başka bir sağlık sorunu olan bir kişide böbreklere kan akut böbrek hasarının azalmasından kaynaklanır.

ABH, glomerulonefrit gibi böbreğin kendisiyle ilgili bir sorundan da kaynaklanabilir; bazı ilaçlara, enfeksiyonlara veya bazı röntgen türlerinde kullanılan sıvı boyaya reaksiyondan da kaynaklanabilir. Ayrıca böbreklerin drenajını etkileyen bir tıkanmanın sonucu da olabilir, örneğin:

  • BPH (benign prostat hipertrofisi),
  • Mesane tümörü veya yumurtalıkta kitle gibi pelviste yer kaplayan,
  • Böbrek taşı.

Akut Böbrek Hasarının Teşhisi

Aşağıdaki durumlarda doktor ABH'den şüphelenebilir:

  • Kişi riskli bir gruptaysa ve aniden hastalanırsa,
  • ABH semptomları görülürse.

ABH semptomları şunlardır:

  • Herhangi bir nedenle oluşan kanamadan sonra düşük kan hacmi,
  • Aşırı kusma- ishal veya şiddetli dehidrasyon,
  • Kalp yetmezliği, karaciğer yetmezliği veya sepsis yani dolaşımda enfeksiyon olmasının sonucu olarak kalbin normalden daha az kan pompalaması,
  • Kan damarlarıyla ilgili sorunlar - böbreklerdeki kan damarlarında iltihaplanma ve tıkanma gibi (vaskülit adı verilen nadir bir durum),
  • Böbreğe giden kan akışını etkileyebilecek bazı ilaçlar - diğer ilaçlar böbreğin kendisinde olağandışı reaksiyonlara neden olabilir.

ABH genellikle kaslar tarafından üretilen kimyasal bir atık ürün olan kreatinin seviyenizi ölçmek için bir kan testi  ile teşhis edilir. Kanınızda çok fazla kreatinin varsa bu, böbreklerinizin olması gerektiği kadar iyi çalışmadığı, kreatinini vücuttan uzaklaştıramadığı anlamına gelir. Ayrıca böbreklerde bir tıkanıklık ya da pelvik bölgede kitle, prostat büyümesi gibi nedenleri araştırmak için Üriner Ultrason ya da Renal Ultrason yani Böbrek Ultrasonu yapılabilir.

Altta Yatan Nedeni Araştırmak

İdrar, protein, kan hücreleri, şeker ve atık ürünler için testler yapılabilir ve bu da altta yatan nedene dair ipuçları verebilir.

Doktorların ayrıca şunları bilmeleri gerekir:

  • Sepsis ya da kalp yetmezliği gibi durumların olup olmadığının tespiti,
  • Bazı ilaçlar ABH'ye neden olabileceğinden, son 1 hafta içinde alınan herhangi bir ilaç.

Altta yatan neden prostat büyümesi, mesane tümörü veya böbrek taşı gibi üriner sistemde bir tıkanma olduğunu ortaya çıkarmak gerekir. Tüm bunların incelemesi Üriner Ultrason ile yapılabilir.

Akut Böbrek Hasarı Tedavisi

Akut böbrek hasarı tedavisi, hastalığınıza neyin sebep olduğuna ve ne kadar şiddetli olduğuna bağlıdır.

  • Susuz kaldıysanız, su ve diğer sıvı alımınızı artırmak,
  • Enfeksiyonunuz varsa antibiyotikler,
  • Belirli ilaçları almayı bırakmak (en azından sorun çözülene kadar),
  • Bir idrar sondası, tıkanıklık varsa mesaneyi boşaltmak için kullanılan ince bir tüp.

şikayetlerin düzelmesini sağlayabilir. Ancak tüm bu teşhis ve tedaviler doktorlar tarafından yapılmalıdır. Tüm bu tedaviler için hastaneye gitmeniz gerekebilir.

Akut böbrek hasarlı çoğu hasta tam olarak iyileşir, ancak bazı kişilerde bunun sonucunda kronik böbrek yetmezliği gelişebilir. Ağır vakalarda, vücuttaki atık maddeleri uzaklaştırmak için diyalize girmek gerekebilir.

Akut Böbrek Hasarının Önlenmesi

Akut böbrek hasarı riski taşıyan kişiler, rahatsız olurlarsa veya yeni ilaç tedavisine başlarlarsa düzenli kan testleri ile izlenmelidir. Ne kadar idrar yaptığınızı kontrol etmek de faydalıdır.

Kusma veya az idrar üretme gibi ABH'nin herhangi bir uyarı işareti, akut böbrek hasarı (ABH) için acil araştırma ve tedavi gerektirir. Susuz kalmış veya dehidrasyon riski taşıyan kişilere serum yoluyla damardan sıvı verilmesi gerekebilir.

Sorunu daha da kötüleştiren veya böbreklere doğrudan zarar veren herhangi bir ilacın en azından geçici olarak durdurulması gerekir.

Akut Böbrek Hasarının Komplikasyonları

Akut böbrek hasarının en ciddi komplikasyonları şunlardır:

  • Kandaki yüksek potasyum seviyeleri - şiddetli vakalarda bu kas güçsüzlüğüne, felce ve kalp ritm sorunlarına yol açabilir.
  • Akciğerlerdeki sıvı (pulmoner ödem).
  • Asidik kan (metabolik asidoz) - bulantı, kusma, uyuşukluk ve nefes darlığına neden olabilir.

Özellikle yüksek risk grubunda olan 65 yaş ve üzeri; zaten yerleşik bir böbrek problemi olan; diabet, kalp yetmezliği gibi uzun süreli bir hastalığı olan; yeterli beslenemeyen ve bu nedenle susuz kalan; idrar yolunda bir tıkanma olan kişilerde halsizlik, normalden az işemek, uyku hali gibi durumlar mevcutsa mutlaka Üriner Ultrason yapılması gerekir.

YORUMLAR
GÖRÜŞ ve FİYAT TALEBİ FORMU

* Lütfen form alanlarını giriniz, bilgileriniz gizli tutulmaktadır.

Uzm. Dr. Rengin TürkgülerDr. Rengin TÜRKGÜLERGirişimsel Radyoloji Uzmanı
0312 224 13140532 385 3193