Varis Tedavisi Revizyon (Tekrar Tedavi)

Varis tedavisi sonrası bazı damarlar yeniden genişleyebilir veya yeni varisler oluşabilir; revizyon tedavisi, tekrar eden varisleri düzeltmek için uygulanır.

Varis Tedavisi Revizyonu: Tekrarlayan Varislerde Yeniden Tedavi

Varis tedavisi sonrasında bacaklarda yeniden belirgin damarların ortaya çıkması, daha önce tedavi edilen bölgede varislerin tekrar görülmesi veya ağrı, şişlik ve ağırlık hissi gibi şikâyetlerin devam etmesi tekrarlayan varis (nüks varis) olarak değerlendirilebilir.

Ancak tedavi sonrasında görülen her damar, önceki tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Kronik venöz hastalık zaman içerisinde ilerleyebilir; daha önce sağlıklı çalışan farklı toplardamarlarda yeni reflü gelişebilir veya tedavi edilen bir damar yeniden açılabilir.

Bu nedenle varis revizyon tedavisinde temel amaç yalnızca dışarıdan görünen damarları ortadan kaldırmak değil, varisin neden tekrar ortaya çıktığını belirlemektir. Bunun için ayrıntılı klinik değerlendirme ile birlikte Renkli Doppler Ultrasonografi ve venöz haritalama yapılması önemlidir.

Varis Nedir?

Varis, çoğunlukla bacaklardaki yüzeyel toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan kronik venöz hastalığın bir bulgusudur.

Normalde toplardamarların içindeki kapakçıklar kanın bacaktan kalbe doğru tek yönde ilerlemesine yardımcı olur. Kapak sisteminin yeterli çalışmaması durumunda kanın bir kısmı aşağı yönde geri kaçar. Bu duruma venöz reflü adı verilir.

Uzun süre devam eden reflü, yüzeyel toplardamarlarda basınç artışına ve zaman içerisinde damarların genişlemesine neden olabilir.

Varis hastalarında;

• Bacaklarda ağırlık ve dolgunluk hissi,
• Ağrı veya sızlama,
• Akşam saatlerinde artan şişlik,
• Yanma ve kaşıntı,
• Gece krampları,
• Belirgin ve kıvrımlı yüzeyel damarlar,
• Ayak bileği çevresinde renk değişikliği,
• Venöz egzama,
• İleri hastalıkta venöz yara (ülser)

gibi bulgular görülebilir.

Varis Tedavisinden Sonra Varis Tekrarlar mı?

Varis tedavisinden sonra zaman içerisinde yeni varisler ortaya çıkabilir. Bu durum her zaman aynı damarın yeniden varisleşmesi anlamına gelmez.

Tedavi edilmiş bir ana yüzeyel toplardamarın yeniden açılması rekanalizasyon, daha önce sağlıklı olan başka bir toplardamarda zaman içerisinde yetmezlik gelişmesi ise hastalığın ilerlemesi olarak değerlendirilebilir.

Cerrahi tedavi uygulanmış hastalarda ise kasık bölgesinde yeni küçük damar bağlantılarının gelişmesi anlamına gelen neovaskülarizasyon da nüksün nedenlerinden biri olabilir.

Dolayısıyla tekrarlayan varislerde ilk sorulması gereken soru “Bu damar nasıl yok edilir?” değil, “Varisi yeniden oluşturan reflünün kaynağı nerede?” olmalıdır.

Varis Tedavisi Sonrası Revizyon Neden Gerekebilir?

Tekrar varis tedavisinin nedenleri hastadan hastaya değişebilir.

Başlıca nedenler şunlardır:

• Daha önce tedavi edilen safen venin yeniden açılması (rekanalizasyon),
• İlk tedavide devam eden veya sonradan gelişen venöz reflü,
• Büyük safen venin bazı segmentlerinde devam eden yetmezlik,
• Küçük safen vende yeni veya devam eden reflü,
• Anterior aksesuar safen ven gibi yardımcı yüzeyel venlerde yetmezlik,
• Yetersiz çalışan perforan venler,
• Daha önce tedavi edilmeyen variköz yan dalların zamanla genişlemesi,
• Cerrahi sonrasında neovaskülarizasyon,
• Kronik venöz hastalığın zaman içerisinde ilerlemesi,
• Bazı hastalarda pelvik veya daha yukarı seviyedeki venöz dolaşımla ilişkili sorunlar.

Bu nedenlerin birbirinden ayrılması revizyon tedavisinin planlanmasındaki en önemli aşamalardan biridir.

Nüks Varis ile Rezidüel Varis Aynı Şey midir?

Tam olarak aynı değildir.

Rezidüel varis, ilk tedaviden sonra kalan ve tamamen ortadan kalkmamış damarları ifade eder.

Nüks varis ise tedaviden sonra belirli bir süre geçtikten sonra yeniden ortaya çıkan veya yeni gelişen varisleri tanımlar.

Bu ayrım önemlidir çünkü damarların tekrar ortaya çıkış mekanizması uygulanacak tedaviyi değiştirebilir.

Tekrarlayan Varislerde Renkli Doppler Ultrason Neden Önemlidir?

Tekrarlayan varis tedavisinin en önemli aşamalarından biri ayrıntılı Renkli Doppler Ultrasonografi incelemesidir.

Ultrason değerlendirmesinde yalnızca görünen varis damarlarına bakılmaz. Yüzeyel ve gerekli durumlarda derin venöz sistem birlikte değerlendirilir.

İncelemede özellikle;

• Büyük safen ven,
• Küçük safen ven,
• Safenofemoral bileşke,
• Safenopopliteal bileşke,
• Aksesuar safen venler,
• Perforan venler,
• Daha önce lazer veya radyofrekans ile tedavi edilmiş damar segmentleri,
• Cerrahi sonrası kalan venöz segmentler,
• Derin toplardamar sistemi

değerlendirilebilir.

Ultrason ile kanın hangi yönde aktığı, patolojik geri kaçış yani reflü bulunup bulunmadığı, daha önce kapatılan bir damarın yeniden açılıp açılmadığı ve yeni varisleri besleyen damarların kaynağı belirlenebilir.

Bu değerlendirmeye göre oluşturulan venöz harita, revizyon tedavisinin yol haritasını oluşturur.

İlk Varis Tedavisinde Ne Yapıldığının Bilinmesi Neden Önemlidir?

Revizyon planlamasında hastanın daha önce geçirdiği işlemin bilinmesi önemlidir.

Hastaya daha önce;

• Endovenöz lazer ablasyonu (EVLA),
• Radyofrekans ablasyonu (RFA),
• Köpük skleroterapi,
• Sıvı skleroterapi,
• Cerrahi stripping,
• Flebektomi

uygulanmış olabilir.

Mümkünse önceki ultrason raporları, işlem raporları ve tedavi edilen damarların bilgileri değerlendirilir.

Ancak eski raporların bulunmaması yeni bir değerlendirme yapılamayacağı anlamına gelmez. Güncel Doppler ultrasonografi ile mevcut venöz anatomi yeniden haritalanabilir.

Lazer Tedavisinden Sonra Varis Neden Tekrarlayabilir?

Endovenöz lazer ablasyonunda amaç, kapakçığı çalışmayan ve reflü oluşturan problemli safen ven segmentini damar içerisinden uygulanan enerjiyle kapatmaktır.

Başarılı bir işlemden sonra tedavi edilen damar zaman içerisinde küçülür ve dolaşım dışı kalır.

Buna rağmen bazı hastalarda zaman içerisinde:

• Tedavi edilen ven segmentinde rekanalizasyon,
• Tedavi edilmeyen başka bir safen segmentinde reflü,
• Aksesuar safen vende yetmezlik,
• Perforan ven reflüsü,
• Variköz yan dallarda genişleme

gelişebilir.

Bu nedenle lazer sonrası yeniden ortaya çıkan varislerde doğrudan ikinci bir lazer işlemi planlamak yerine önce Doppler ultrason ile nüksün kaynağının belirlenmesi gerekir.

Radyofrekans Sonrası Tekrarlayan Varisler Nasıl Değerlendirilir?

Radyofrekans ablasyonu da lazer tedavisine benzer şekilde problemli ana yüzeyel toplardamarın içeriden kapatılmasını amaçlayan endovenöz bir yöntemdir.

Radyofrekans sonrasında ortaya çıkan tekrarlayan varislerde tedavi edilmiş venin tamamen kapalı olup olmadığı, kalan ven segmentleri, aksesuar venler ve diğer reflü kaynakları ultrason ile incelenir.

Yeniden tedavi yöntemi nüksün anatomisine göre belirlenir.

Köpük Tedavisi veya Skleroterapi Sonrası Varis Tekrarlar mı?

Skleroterapide damar içerisine sklerozan madde verilerek damar duvarının kontrollü şekilde hasarlanması ve damarın kapanması amaçlanır.

Özellikle yüzeyel variköz yan dallar, retiküler venler ve uygun hastalarda belirli reflü kaynakları ultrason eşliğinde köpük skleroterapi ile tedavi edilebilir.

Tedavi sonrasında bazı damarlar tamamen kapanmayabilir veya zaman içerisinde yeniden açılabilir. Ayrıca mevcut tedavi başarılı olsa bile başka bölgelerde yeni variköz damarlar gelişebilir.

Bu durumda tekrar skleroterapi uygulanabileceği gibi Doppler bulgularına göre farklı bir endovenöz yöntem de tercih edilebilir.

Varis Ameliyatından Sonra Varis Neden Tekrarlar?

Geçmişte varis tedavisinde büyük safen venin cerrahi olarak çıkarıldığı stripping operasyonları yaygın olarak uygulanmaktaydı.

Cerrahi sonrasında görülen nüks varislerin nedeni yalnızca damarın eksik çıkarılması değildir.

Tekrarlama;

• Kalan safen ven segmentlerinde reflü,
• Variköz yan dalların genişlemesi,
• Aksesuar safen ven yetmezliği,
• Perforan ven reflüsü,
• Küçük safen ven yetmezliği,
• Cerrahi bölgesinde neovaskülarizasyon,
• Kronik venöz hastalığın ilerlemesi

nedeniyle gelişebilir.

Önceden ameliyat edilmiş kasık veya bacak bölgelerinde oluşan skar dokusu tekrar cerrahiyi teknik olarak daha karmaşık hale getirebilir. Bu nedenle uygun hastalarda revizyon amacıyla ultrason eşliğinde endovenöz ve perkütan yöntemlerden yararlanılabilir.

Varis Revizyon Tedavisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?

Tekrarlayan varislerde herkese uygulanabilecek tek bir revizyon yöntemi yoktur.

Tedavi seçimi;

• Nüksün kaynağına,
• Damarın çapına,
• Damarın seyrine,
• Reflünün bulunduğu segmente,
• Önceki tedavinin türüne,
• Yüzeyel ve derin venöz sistemin durumuna,
• Hastanın şikâyetlerine ve klinik evresine

göre belirlenir.

Endovenöz Lazer Ablasyonu

Daha önce tedavi edilmemiş veya yeniden reflü geliştirmiş, anatomik olarak kateter tedavisine uygun ana ven segmentlerinde endovenöz lazer uygulanabilir.

Ultrason eşliğinde damar içerisine yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla lazer enerjisi verilerek problemli damar kapatılır.

Radyofrekans Ablasyonu

Radyofrekans ablasyonunda da amaç reflü oluşturan ven segmentinin damar içerisinden termal enerji kullanılarak kapatılmasıdır.

Hangi endovenöz yöntemin uygun olduğu venöz anatomi ve hastanın klinik özelliklerine göre belirlenir.

Ultrason Eşliğinde Köpük Skleroterapi

Ultrason eşliğinde köpük skleroterapi, özellikle kıvrımlı damarların, variköz yan dalların ve kateterle ilerlemenin güç olduğu bazı tekrarlayan damarların tedavisinde kullanılabilir.

İşlemin ultrason eşliğinde yapılması, sklerozan maddenin hedef damar içerisindeki dağılımının izlenebilmesini sağlar.

Skleroterapi

Daha küçük çaplı yüzeyel damarlar ve retiküler venlerde sıvı veya köpük skleroterapi kullanılabilir.

Flebektomi veya Cerrahi Tedavi

Bazı yüzeyel ve belirgin variköz damarların çıkarılması için mini flebektomi kullanılabilir.

Günümüzde birçok nüks varis uygun endovenöz yöntemlerle tedavi edilebilse de damar anatomisinin uygun olmadığı veya farklı venöz problemlerin bulunduğu seçilmiş hastalarda cerrahi yöntemler de gündeme gelebilir.

Revizyon Tedavisinde Hangi Yöntemin Kullanılacağı Nasıl Belirlenir?

Varisin dış görünümü tek başına uygulanacak yöntemi belirlemek için yeterli değildir.

Örneğin bacakta görünen büyük bir varis, daha yukarıdaki büyük safen ven reflüsünden kaynaklanabileceği gibi aksesuar bir ven, küçük safen ven veya perforan ven tarafından da beslenebilir.

Bu nedenle yalnızca görünen damarların enjeksiyonla kapatılması bazı hastalarda altta yatan reflünün devam etmesine neden olabilir.

Revizyon tedavisinde amaç varisi oluşturan hemodinamik problemi belirlemek ve tedaviyi buna göre kişiselleştirmektir.

Her Tekrarlayan Varis Tedavi Edilmeli midir?

Hayır.

Ultrasonografide görülen her reflü veya dışarıdan fark edilen her damar mutlaka tedavi gerektirmez.

Tedavi kararı;

• Hastanın şikâyetleri,
• Varislerin yaygınlığı,
• Ultrason bulguları,
• Cilt değişiklikleri,
• Önceki venöz tromboz öyküsü,
• Venöz ülser varlığı,
• Günlük yaşam üzerindeki etkiler

birlikte değerlendirilerek verilir.

Sadece kozmetik şikâyeti bulunan hastalarla belirgin kronik venöz yetmezliği bulunan hastaların tedavi planları aynı değildir.

Tekrarlayan Varislerde Derin Toplardamarlar da İncelenir mi?

Gerekli durumlarda evet.

Varis yalnızca yüzeyel venlerden kaynaklanan bir problem olmayabilir. Özellikle daha önce derin ven trombozu geçirmiş hastalarda derin venlerde kapak hasarı veya tıkanıklığa bağlı post-trombotik değişiklikler bulunabilir.

Tek taraflı belirgin şişlik, ileri cilt değişiklikleri veya Doppler incelemesinde üst seviyedeki venöz akımı düşündüren anormallikler bulunması durumunda karın ve pelvis bölgesindeki toplardamarların da değerlendirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle karmaşık ve tekrarlayan varislerde değerlendirme yalnızca cilt yüzeyindeki damarlara odaklanmamalıdır.

Varis Tedavisinin Başarısı Nasıl Değerlendirilir?

Varis tedavisinde başarı yalnızca damarın görüntü olarak kaybolması değildir.

Tedavinin sonuçları;

• Ağrı ve ağırlık hissinin azalması,
• Şişliğin gerilemesi,
• Günlük yaşam kalitesinin artması,
• Tedavi edilen reflü kaynağının kapanması,
• Problemli variköz damarların azalması,
• Cilt bulgularının kontrol altına alınması,
• Venöz ülseri bulunan hastalarda yaranın iyileşmesi veya tekrar riskinin azaltılması

gibi klinik ve ultrasonografik ölçütlerle değerlendirilir.

Kronik venöz hastalık zaman içerisinde değişebildiği için tedavi sonrasında hiçbir zaman yeni varis oluşmayacağını garanti etmek doğru değildir.

Varis Revizyon Tedavisinin Riskleri Nelerdir?

Revizyon işleminin riskleri uygulanacak yönteme göre farklılık gösterir.

Endovenöz veya skleroterapi işlemlerinden sonra;

• Geçici ağrı ve hassasiyet,
• Morarma,
• Damar boyunca sertlik,
• Ciltte geçici renk değişikliği,
• Yüzeyel tromboflebit,
• Skleroterapi sonrası ince yeni damarların belirginleşmesi

görülebilir.

Daha nadir komplikasyonlar arasında derin ven trombozu, damar çevresindeki sinirlerde geçici etkilenme, enfeksiyon veya kullanılan yönteme özgü diğer komplikasyonlar bulunabilir.

Bu nedenle uygulanacak işlemin yararları ve olası riskleri tedavi öncesinde hastanın klinik özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Tekrar Varis Oluşması Tamamen Önlenebilir mi?

Varis hastalığı kronik ve zaman içerisinde ilerleyebilen bir venöz dolaşım problemidir. Bu nedenle doğru uygulanmış bir tedaviden sonra bile gelecekte başka bir ven segmentinde yetmezlik gelişmesi mümkündür.

İlk tedavinin ayrıntılı ultrason değerlendirmesine dayanması, gerçek reflü kaynağının belirlenmesi ve uygun venöz segmentlerin doğru yöntemle tedavi edilmesi önlenebilir nükslerin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Ancak uzun süreli kompresyon çorabı kullanımı veya belirli yaşam tarzı uygulamalarının bütün hastalarda yeni varis oluşumunu kesin olarak önlediğini söylemek doğru değildir.

Sağlıklı vücut ağırlığının korunması, düzenli yürüyüş ve fiziksel aktivite, uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınma ve gerekli hastalarda düzenli klinik takip venöz sağlığın desteklenmesine yardımcı olabilir.

Revizyon Varis Tedavisi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Tekrarlayan varislerin yalnızca görülmesi acil tedavi gerektiği anlamına gelmez.

Ancak;

• Giderek artan ağrı,
• Bacakta belirgin şişlik,
• Ağırlık ve dolgunluk hissi,
• Tekrarlayan yüzeyel tromboflebit,
• Ayak bileğinde kahverengi renk değişikliği,
• Venöz egzama,
• İyileşmeyen veya tekrarlayan venöz yara,
• Varis damarından kanama

gibi durumlarda ayrıntılı değerlendirme önemlidir.

Özellikle kanayan varisler gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir.

Tekrar Varis Tedavisi Ameliyatsız Yapılabilir mi?

Birçok tekrarlayan varis vakasında yeniden açık ameliyat gerekmeyebilir.

Doppler ultrason sonucuna ve venöz anatomiye bağlı olarak;

• Endovenöz lazer,
• Radyofrekans ablasyon,
• Ultrason eşliğinde köpük skleroterapi,
• Skleroterapi

gibi minimal invaziv yöntemlerden biri veya birkaçı birlikte kullanılabilir.

Ancak “ameliyatsız tedavi” her hasta için otomatik olarak en uygun seçenek değildir. Doğru yöntem hastanın ultrason bulgularına göre belirlenmelidir.

Varis Revizyon Tedavisi Ankara

Daha önce lazer, radyofrekans, köpük tedavisi veya varis ameliyatı uygulanmasına rağmen damarları yeniden belirginleşen hastalarda tekrar varis tedavisinin ilk aşaması nüksün nedeninin ortaya konulmasıdır.

Ankara Çankaya'daki kliniğimizde tekrarlayan varislerin değerlendirilmesinde klinik muayene ile birlikte Renkli Doppler Ultrasonografi ve venöz haritalama kullanılmaktadır.

Girişimsel Radyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Rengin Türkgüler tarafından yapılan değerlendirmede önceki tedavinin sonuçları, yüzeyel ve derin venöz sistem, reflü kaynakları ve variköz yan dallar birlikte incelenerek hastaya uygun tedavi seçenekleri belirlenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Tedavi edilen varis aynı yerde tekrar çıkar mı?

Tedavi edilen bir ven tamamen kapalı kalabilir; ancak bazı damarlarda zaman içerisinde yeniden açılma (rekanalizasyon) gelişebilir. Bunun dışında farklı bir ven segmentinde yeni reflü oluşması nedeniyle aynı bölgede yeni varisler görülebilir.

Lazerle tedavi edilen damar tekrar açılabilir mi?

Nadiren tedavi edilen ven segmentinde kısmi veya tam rekanalizasyon görülebilir. Damarın gerçekten yeniden açılıp açılmadığı Doppler ultrasonografi ile belirlenebilir.

Varis ameliyatından yıllar sonra yeniden varis oluşabilir mi?

Evet. Cerrahiden yıllar sonra kalan ven segmentleri, aksesuar venler, perforan damarlar, neovaskülarizasyon veya kronik venöz hastalığın ilerlemesi nedeniyle yeni varisler ortaya çıkabilir.

Tekrarlayan varise tekrar köpük tedavisi yapılabilir mi?

Uygun damar anatomisi bulunan hastalarda ultrason eşliğinde köpük skleroterapi tekrarlayan varislerin tedavisinde kullanılabilir. Ancak önce nüksün kaynağının Doppler ultrason ile belirlenmesi gerekir.

Varis revizyonundan önce Doppler ultrason gerekli midir?

Semptomatik tekrarlayan varislerde Doppler ultrason, reflünün kaynağını ve yaygınlığını belirlemek ve tedaviyi planlamak açısından temel değerlendirme yöntemidir.

Tekrar varis tedavisi tek seansta tamamlanır mı?

Bu durum varisin yaygınlığına ve uygulanacak yönteme göre değişir. Bazı hastalarda tek işlem yeterli olabilirken, geniş variköz yan dalların bulunduğu hastalarda aşamalı tedavi veya ek skleroterapi seansları gerekebilir.

Nüks varis ilk varisten daha mı zor tedavi edilir?

Daha önce yapılan ameliyat veya endovenöz işlemler venöz anatomiyi değiştirebildiği için bazı nüks vakalar teknik olarak daha karmaşık olabilir. Ayrıntılı venöz haritalama tedavi planlamasında bu nedenle önemlidir.

Varis tedavisinden sonra tekrar varis oluşmayacağı garanti edilebilir mi?

Hayır. Tedavi edilen damar başarılı şekilde kapatılabilir ancak kronik venöz hastalık zaman içerisinde ilerleyebildiğinden farklı damarlarda yeni reflü ve varis gelişebilir. Amaç mevcut venöz problemi doğru şekilde tedavi etmek ve hastayı gerektiğinde takip etmektir.